Beste Trine, we beginnen meteen met een lastige vraag: het Cambridge Dictionary definieert kunst met de woorden: "the making of objects, images, music […] that are beautiful or express feeling". Dat klinkt heel vaag. Zou je zelf een poging wagen aan een definitie?
Kunst is een rekbaar begrip, daarom kan er ook niet die ene juiste definitie bestaan. Voor mij verschilt een kunstwerk van een ambachtelijk product doordat het gemaakt wordt zonder de intentie om ergens voor gebruikt te worden. Als een kunstwerk ook een praktische functie heeft, noemen we het kunstnijverheid. Een voorbeeld daarvan is een uniek kopje van een kunstenaar-ambachtsman, dat heel vanzelfsprekend design, kunst en functionaliteit met elkaar verenigt.
Als oprichtster van een van de populairste Scandinavische interieurdesignbedrijven: zou je zeggen dat design mogelijk is zonder kunst?
Ik heb kunst en het artistieke altijd als heel inspirerend en lonend ervaren. Volgens mij leunen kunst en design tegen elkaar aan. Ik stel ze me voor als twee met elkaar verweven wezens, die samen dansen, elkaar verkennen en elkaars grenzen aftasten.
Zou je jezelf dus ook als kunstenares omschrijven? En denk je dat er per se artistiek talent nodig is om voet aan de grond te krijgen in de designwereld?
Nee, ik beschouw mezelf helemaal niet als kunstenares. En wel om de simpele reden dat het maken van meerdere producten met hetzelfde design, zoals bij ferm LIVING het geval is, nooit kunst kan zijn. Maar dat sluit niet uit dat het creatieve vormgevingsproces zelf iets heel artistieks kan hebben.
Op de website van ferm LIVING staat dat aan het ontstaansproces van nieuwe producten 'de kunst van het evenwicht' ten grondslag ligt. Kun je dat nader toelichten?
Het proces van het ontwikkelen van nieuwe productcollecties is een kunst van het evenwicht. Het juiste evenwicht vinden tussen het creatieve en het gestructureerde, het artistieke en het rustige, het mooie en het functionele, is de belangrijkste en moeilijkste taak die we hebben.
Welke mensen komen samen in de designstudio van ferm LIVING? En wat ontstaat er uit deze synergieën?
We zijn allemaal verschillend, hebben verschillende achtergronden en andere vaardigheden. De een komt uit de textielsector, een ander heeft eerder veel met verlichting gewerkt, weer een ander is interieurarchitect. Ikzelf kom uit de grafische branche. Ons designteam werkt ook nauw samen met de category managers, die er nog een commerciële, operationele toets aan geven.
Wat ons verbindt, zijn onze waarden. We zien onze verschillen als een kracht. We proberen altijd het creatieve met het functionele en het verantwoordelijke te verenigen en in balans te brengen.
Hoe benader jij persoonlijk een nieuw design?
Ik vind het belangrijk dat ik eerst een idee of een innerlijk beeld voor ogen heb, voordat we in productie kunnen gaan. Meestal weet ik al vrij concreet hoe het product er uiteindelijk uit moet zien. Dan probeer ik een van de ontwerpers te beschrijven wat ik me voorstel. Of ik schets het idee dat ik heb op een blaadje papier, dat ik dan kan doorgeven.
Welk soort kunst vind je mooi en is er misschien een kunstenaar die voor jou als voorbeeld dient?
Ik interesseer me vooral voor hedendaagse kunst als het gaat om wat we kopen en waarmee we ons thuis omringen. Maar in werkelijkheid waardeer ik alle soorten kunst in verschillende vormen: schilderijen, tekeningen, fotografie, keramiek enzovoort. Ik ben een groot fan van sculpturen, omdat het driedimensionale aspect me fascineert.
Een kunstenares die ik heel inspirerend vind, is Sonja Ferlov Mancoba. Ze was een Deens-Franse beeldhouwster. Haar werk omvat schilderijen, collages, tekeningen en sculpturen. Ze begon haar leven als kunstenares midden jaren 30 en bleef tot haar dood in 1984 nieuwe werken maken.
Met kunstobjecten worden altijd ook de woorden 'uniciteit' of 'uniek exemplaar' in verband gebracht. Hoe past dat voor u samen met een mogelijke serieproductie?
Ook een design kan een unieke uitdrukking hebben, ook al wordt het in massaproductie gemaakt. Maar het kan nooit een uniek exemplaar zijn - dat is een groot verschil.
In het assortiment van ferm LIVING vinden we veel producten, zoals bijvoorbeeld de Moire-vaas of de Erode-kandelaar, die symbool staan voor de versmelting van gebruiksvoorwerp en kunstobject. Zou je zeggen dat het oude principe "form follows function" daarmee in tegenspraak is?
Het klopt dat de leidende gedachte dat de vorm van een object primair de functionaliteit ervan moet dienen, bij de genoemde voorbeelden in twijfel getrokken kan worden. Je zou kunnen beargumenteren dat de sculpturale en artistieke uitdrukking voorafgaat aan de functie van de vaas of de kandelaar. Ik behoor echter tot de mensen die vaak de uitdrukking van een vaas zonder bloemen verkiezen - op die manier wordt ze bijna een sculptuur.
Verklap je bij welke producten voor jou eerder de esthetiek dan het praktische nut op de voorgrond staat?
Dat geldt wel vooral voor accessoires en bepaalde soorten decoratieve verlichting. Bij meubels, lampen en textiel moet de functionaliteit op de voorgrond staan, wat de artistieke vrijheid vanzelfsprekend beperkt.
In ons gesprek met jou in 2020 konden we jouw gevoel voor kunst en inrichting in jouw huis bewonderen. Hoe heeft deze stijl zich de afgelopen jaren ontwikkeld?
Mijn stijl, of beter gezegd onze stijl, want mijn man deelt ook mijn passie voor interieur, is bijna dezelfde als twee jaar geleden.
We hebben nog een paar kunstwerken verworven, die een prachtige mix vormen: een oude Franse bronzen sculptuur, een grote vrijstaande bloemsculptuur, een grote, kleurrijke kartonnen collage. We kopen en cureren kunst met ons hart. Voor mij is dat een intuïtief proces, waarbij ik het waardeer als iets me aanspreekt.
Hartelijk dank, Trine, we verheugen ons al op de volgende artistiek ogende designs van ferm LIVING.
Vind hier jouw nieuwe favoriete stuk van ferm LIVING:
Dit artikel verscheen voor het eerst, samen met meer spannende interieurverhalen, in het actuele Visionary Magazine.
